Praca w święta – kogo dotyczy oraz kogo obejmą benefity?

Praca w święta – kogo dotyczy oraz kogo obejmą benefity?

Praca w święta - kogo dotyczy oraz kogo obejmą benefity?

W okresie Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku większość z nas kojarzy odpoczynek, spędzanie czasu z rodziną oraz oderwanie od codziennych obowiązków zawodowych. Niemniej jednak istnieją zawody, które wymagają pełnego zaangażowania pracowników bez względu na porę dnia czy okres świąteczny. Warto więc przyjrzeć się, jakie rekompensaty przysługują pracownikom za pracę w dni świąteczne, biorąc pod uwagę aspekty prawne


Kwestie dotyczące pracy w dniach świątecznych regulowane są zarówno przez kodeks pracy, jak i ustawę z dnia 18 stycznia 1951 r. dotyczącą dni wolnych od pracy. Zgodnie z tymi przepisami, dniami wolnymi od pracy są niedziele oraz święta, w tym:

      • 1 stycznia – Nowy Rok,

      • 6 stycznia – Święto Trzech Króli,

      • pierwszy dzień i drugi dzień Wielkiej Nocy,

      • 1 maja – Święto Państwowe,

      • 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja,

      • pierwszy dzień Zielonych Świątek,

      • dzień Bożego Ciała,

      • 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,

      • 1 listopada – Wszystkich Świętych,

      • 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości,

      • 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia,

      • 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia.

    Prawo do odpoczynku w dniach świątecznych podlega szczególnej ochronie, a nakaz wykonywania obowiązków zawodowych w tych dniach dotyczy tylko szczególnych sytuacji.

    Praca w niedziele i święta może być dozwolona w określonych sytuacjach:

    • W przypadku konieczności prowadzenia akcji ratowniczej mającej na celu ochronę życia, zdrowia ludzkiego, mienia, środowiska lub usuwanie awarii.
    • W branżach o ciągłej produkcji lub usługach.
    • Przy pracy w systemie zmianowym.
    • Podczas niezbędnych prac remontowych.
    • W sektorze transportu i komunikacji.
    • W zakładowych strażach pożarnych i służbach ratowniczych.
    • Podczas pilnowania mienia lub zapewniania ochrony osobistej.
    • W sektorze rolnictwa i hodowli.
    • Podczas wykonywania prac niezbędnych ze względu na ich społeczną użyteczność oraz codzienne potrzeby ludności. Na przykład w zakładach świadczących usługi dla społeczności, gastronomii, hotelarstwie, gospodarce komunalnej, placówkach opieki zdrowotnej czy instytucjach pomocy społecznej zapewniających całodobową opiekę.
    • W przypadku pracowników pracujących wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta.
    • Gdy praca polega na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej poza granicami kraju, o ile obowiązujące przepisy dla odbiorcy usługi traktują te dni jako dni robocze.

    Te różnorodne wyjątki obejmują sytuacje nadzwyczajne, systemy pracy oraz konieczność zaspokojenia potrzeb społecznych. Wykaz ten nie jest zamknięty, a przepisy mogą uwzględniać dodatkowe prace o użytecznym charakterze dla społeczeństwa.

    W dni niedziel i świąt obowiązuje zakaz prowadzenia działalności handlowej, co obejmuje zarówno wykonywanie pracy związanej z handlem przez zatrudnionych pracowników, jak i sam proces handlowy.

    Jednakże, zakaz pracy i handlu w tych dniach nie dotyczy instytucji użyteczności społecznej oraz placówek zaspokajających codzienne potrzeby społeczności.

    Artykuł 6, ustęp 1 ustawy regulującej ograniczenie handlu w niedziele, święta oraz inne określone dni, zawiera wyjątki od zakazu handlu. Prywatni przedsiębiorcy starają się znaleźć sposoby na obejście tych ograniczeń, co skutkuje dodatkowymi działaniami legislacyjnymi, bardziej szczegółowo określającymi zakres tych ograniczeń

    Praca w dni świąteczne, czyli niedziele i święta, obejmuje czas od godziny 6:00 danego dnia do godziny 6:00 następnego.

    Choć pracodawca może ustalić własne zasady liczenia godzin świątecznych wewnątrz firmy, w przypadku pracy w handlu obowiązują konkretne regulacje. Ustawa o zakazie handlu precyzyjnie określa niedziele i święta jako kolejne 24-godzinne okresy, rozpoczynające się o północy między sobotą a dniem świątecznym, kończące się kolejną północą. Te przepisy są obowiązkowe i niepodważalne dla pracodawców, którzy nie mają prawa ich modyfikować.

    Te wytyczne wyraźnie określają, kiedy praca w niedziele i święta jest dozwolona. Powierzenie pracownikowi obowiązków w tych dniach z innego powodu jest naruszeniem praw pracowniczych oraz przepisów dotyczących czasu pracy, co grozi karą grzywny.

    Pracodawca – obowiązki

     
     

    Według przepisów, święta nie zawsze oznaczają odpoczynek dla wszystkich. Zatrudnienie pracownika w dni świąteczne to dla pracodawcy określone zobowiązania. Osoba pracująca w święto ma prawo do odpoczynku w ustalonym okresie rozliczeniowym. Praca w niedziele łączy się z przyznaniem pracownikowi jednego dnia wolnego w ciągu 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po tej niedzieli. Jeśli wykorzystanie tego dnia wolnego w tych okresach nie jest możliwe, pracodawca musi to umożliwić do końca okresu rozliczeniowego.

    Ktoś, kto pracuje w niedzielę, ma zagwarantowany pełny dzień wolny, niezależnie od liczby przepracowanych godzin. To zobowiązuje pracodawcę do ustalenia odpowiedniej liczby dni wolnych w harmonogramie, uwzględniając liczbę niedziel w danym okresie. Jeśli pracownik nie może skorzystać z tego dnia wolnego z różnych przyczyn, pracodawca nie może mu go udzielić ani umożliwić wykorzystania. Może to wynikać z absencji pracownika (np. urlop czy zwolnienie lekarskie) oraz konieczności zapewnienia ciągłości pracy przez pracodawcę. Jeśli pracownik nie wykorzysta także tego dnia wolnego w ustalonym okresie, pracodawca musi zapłacić mu dodatkowe wynagrodzenie za każdą przepracowaną godzinę w niedzielę i święto, wynoszące 100% podstawowego wynagrodzenia za godzinę pracy.

    Pracownikowi, który przepracuje w niedzielę powyżej 8 godzin, przysługuje dodatek. Za pierwsze 8 godzin nabywa prawo do dnia wolnego, a za kolejne godziny powyżej limitu – dodatkowe wynagrodzenie za godziny nadliczbowe.

    Odmowa pracy w święta oraz pracownicy innych wyznań

    Nie wszystkie dni, które wymienia ustawa o dniach wolnych, są traktowane jako święta. Jeśli pracownik jest członkiem kościoła lub wyznania, którego święta nie są uwzględnione jako dni wolne od pracy, może zwrócić się do pracodawcy o zwolnienie z pracy w tym dniu. Istnieje rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej oraz Edukacji Narodowej z 11 marca 1999 r., które reguluje zwolnienia pracowników należących do kościołów i innych związków wyznaniowych z powodu obchodzenia świąt religijnych, które nie są dniami wolnymi od pracy. Pracodawca musi uwzględnić wniosek pracownika złożony co najmniej 7 dni wcześniej. Warunki odpracowania tego dnia są ustalane przez pracodawcę nie później niż 3 dni przed datą zwolnienia. Jeśli święto przypada w regularny dzień tygodnia, pracodawca może ustalić dla pracownika indywidualny plan pracy na ten dzień na wniosek pracownika.

    Czy pracownik może odmówić pracy w święta? Zgodnie z obowiązkami pracowniczymi, pracownik musi sumiennie wykonywać swoje obowiązki oraz respektować polecenia pracodawcy. Nie może odmówić pracy w zakładzie, w którym praca w niedziele i święta jest uzasadniona i zgodna z przepisami. Może jednak zwrócić się o udzielenie urlopu wypoczynkowego, podobnie jak w inne dni. Pracodawca może jednak odmówić udzielenia urlopu, jeśli nieobecność pracownika wpłynie poważnie na płynność pracy.

    Jeśli pracownik odmówi przyjścia do pracy bez usprawiedliwienia, może to zostać uznane za poważne naruszenie obowiązków pracowniczych. W takim przypadku pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z winy pracownika.

    Share:

    More Posts

    Napisz do nas, zadzwonimy:

    Dane kontaktowe

    © MIKO Biuro Rachunkowe - wszystkie prawa zastrzeżone